Wiele osób odkłada wizytę u psychiatry, bo obawia się diagnozy, leczenia farmakologicznego, oceny ze strony innych albo samego słowa „psychiatra”. W praktyce konsultacja psychiatryczna nie oznacza, że dzieje się coś „nienormalnego”. Oznacza, że ktoś szuka profesjonalnej pomocy w sytuacji, w której cierpienie psychiczne zaczyna utrudniać codzienne życie.
Zdrowie psychiczne jest częścią zdrowia. Tak jak zgłaszamy się do lekarza z bólem, dusznością, wysokim ciśnieniem czy przewlekłym zmęczeniem, tak samo warto zgłosić się po pomoc, gdy pojawia się długotrwały smutek, lęk, bezsenność, drażliwość, problemy z koncentracją, napady paniki, natrętne myśli, kryzys emocjonalny albo inne trudności psychiczne.Dodaj obrazek

Kim jest psychiatra?

Psychiatra jest lekarzem, który zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń psychicznych oraz oceną stanu psychicznego pacjenta. Może rozpoznać problem, zaproponować leczenie, wystawić e-receptę, e-zwolnienie lub zaświadczenie, jeśli są ku temu wskazania medyczne.
Wizyta u psychiatry nie zawsze oznacza konieczność przyjmowania leków. Czasem najważniejszym efektem konsultacji jest uporządkowanie sytuacji, postawienie diagnozy, wykluczenie niektórych przyczyn objawów, zaplanowanie psychoterapii, dalszej diagnostyki lub wsparcia rodzinnego.

Kiedy warto zgłosić się do psychiatry?

Do psychiatry warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy pojawiają się:
– obniżony nastrój, smutek, utrata energii lub motywacji,
– lęk, napięcie, ataki paniki lub unikanie codziennych sytuacji,
– problemy ze snem, apetytem lub koncentracją,
– drażliwość, wybuchy złości, impulsywność,
– natrętne myśli lub czynności,
– poczucie przeciążenia, bezradności lub utraty kontroli,
– samookaleczenia lub myśli samobójcze,
– zaburzenia odżywiania,
– podejrzenie ADHD, spektrum autyzmu lub innych trudności rozwojowych,
– objawy psychotyczne, takie jak omamy, urojenia lub znaczna dezorganizacja zachowania,
– trudności po doświadczeniu traumy, straty, przemocy lub silnego stresu.

W przypadku dzieci i młodzieży sygnałem do konsultacji mogą być również nagła zmiana zachowania, odmowa chodzenia do szkoły, wycofanie, spadek wyników w nauce, konflikty rówieśnicze, samookaleczenia, problemy z regulacją emocji, silny lęk, drażliwość, zaburzenia snu lub niepokojące wypowiedzi dotyczące życia i śmierci.

Dlaczego nie warto czekać?

Wiele osób trafia do psychiatry dopiero wtedy, gdy objawy są już bardzo nasilone. Tymczasem wcześniejsza konsultacja może pomóc szybciej zrozumieć, co się dzieje, i dobrać odpowiednie formy pomocy.
Nie każda trudność psychiczna wymaga leczenia farmakologicznego. Nie każda wymaga długotrwałej terapii. Ale każda sytuacja, która powoduje cierpienie albo utrudnia normalne funkcjonowanie, zasługuje na potraktowanie poważnie.
Czekanie „aż samo przejdzie” bywa ryzykowne, szczególnie gdy problem narasta, powtarza się albo wpływa na relacje, szkołę, pracę i życie rodzinne. Konsultacja psychiatryczna pozwala ocenić, czy potrzebne jest leczenie, psychoterapia, diagnostyka psychologiczna, wsparcie rodziny, zmiana stylu życia czy połączenie kilku form pomocy.

Czy wizyta u psychiatry oznacza leki?

Nie zawsze. Leczenie farmakologiczne jest jedną z możliwości, ale nie jedyną. Psychiatra może zalecić psychoterapię, konsultację psychologiczną, diagnostykę, psychoedukację, pracę z rodziną lub obserwację stanu pacjenta.
Jeżeli leki są wskazane, lekarz omawia ich cel, sposób stosowania, możliwe działania niepożądane i plan kontroli. Decyzja o leczeniu powinna być podejmowana z uwzględnieniem objawów, wieku pacjenta, historii choroby, chorób współistniejących oraz sytuacji życiowej.
W przypadku dzieci i młodzieży szczególnie ważne jest całościowe spojrzenie: na dziecko, rodzinę, szkołę, relacje, rozwój, emocje i codzienne funkcjonowanie.